“Reglimin ne zaman geleceğini kestiremiyorum.”
Menü
01 / 10Döngü ekseni · Ritmi fark et
Döngün sadece
regl olduğun
günlerden ibaret değil.
Vücudunun ay boyunca
değişen bir ritmi var.
Bazen geciken bir regl, beklediğinden yoğun bir kanama ya da planlarını değiştiren bir ağrıyla fark edersin.
Bazen de sadece:
“Bu ay neden farklı?”
02 / 10Hormonları anla
Peki bu ritmi
ne oluşturuyor?
Başlamak için dört hormonu tanıman yeterli.
İsimleri farklı. Hikâyeleri birbirine bağlı.
Birbirini izleyen mesajlar.
Birlikte çalışan bir sistem.
- 01 / GELİŞİM
FSH
Bir yumurta gelişmeye başlar.
FSH, yumurtayı taşıyan küçük keseciğin, yani folikülün gelişmesine yardım eder.
Yumurtalıkta başlayan hazırlık. - 02 / HAZIRLIK
ÖSTROJEN
Rahim iç tabakası hazırlanır.
Gelişen folikülden salgılanan östrojen, rahmin iç tabakasının kalınlaşmasına yardım eder.
Beden olası bir gebeliğe hazırlanır. - 03 / YUMURTLAMA
LH
Yumurta serbest kalır.
LH hormonundaki yükseliş ovulasyonu, yani yumurtlamayı tetikler. Yumurta folikülden serbest kalır.
Herkeste aynı takvim gününde olmaz. - 04 / İKİNCİ YARI
PROGESTERON
Hazırlanan tabaka desteklenir.
Yumurtlamadan sonra yükselen progesteron, rahim iç tabakasını olası bir gebelik için destekler.
Döngünün yumurtlama sonrası bölümü. - 05 / YENİDEN BAŞLANGIÇ
REGL
Ve ritim yeniden başlar.
Gebelik oluşmazsa östrojen ve progesteron azalır. Rahim iç tabakası kanamayla birlikte dökülür.
Östrojen ↓ + Progesteron ↓ → Regl
Bu görsel, yumurtlamanın gerçekleştiği doğal bir döngünün basitleştirilmiş modelidir. Her kişinin süresi ve zamanlaması aynı değildir; hormonal yöntemler bu akışı değiştirebilir.
Bilimi merak ediyorum
Beyindeki hipotalamusun GnRH adlı mesajı, hipofiz bezinin FSH ve LH salgılamasına yardımcı olur. Yumurtalık hormonları da bu iletişime geri bildirim verir.
Yumurtlamaya kadar olan bölüme foliküler faz, sonrasına luteal faz denir. Çizimdeki adımlar öğrenmeyi kolaylaştırır; hormonlar gerçekte birbirinden tamamen ayrı zamanlarda çalışmaz.
Döngünün bilimsel arka planı · OWH ↗Regl gördüğün şey.
Döngü ise arkasında çalışan bütün sistem.
03 / 10Kendinde fark et
Peki bu ritim
sende nasıl görünüyor?
Aynı döngü herkeste aynı hissedilmez.
Bunlardan biri sana tanıdık mı?
“Bazı aylarda kanamam çok yoğun.”
“İlk günlerimi mümkünse reglime göre planlıyorum.”
“Regl öncesi kendimi belirgin şekilde farklı hissediyorum.”
“Regl bitse bile alt karnımdaki ağrı devam ediyor.”
“Bazen döngüm tamamen atlanıyor.”
01 / 06
İstersen işaretle. Seçimlerin yalnızca bu sayfa açıkken kalır; test yanıtı olarak kaydedilmez.
04 / 10Sinyalleri birbirinden ayır
Döngündeki değişimler
üç yerde fark edilebilir.
DÖNGÜ
01
Zamanlama
- Geç geliyor. Atlanıyor.
- Beklenmedik şekilde sıklaşıyor.
- Eskisine göre belirgin değişiyor.
02
Kanama
- Çok yoğun.
- Uzun sürüyor.
- Regller arasında da oluyor.
03
Ağrı
- Planlarımı değiştiriyor.
- Regl dışında da oluyor.
- İlişki veya tuvalet sırasında ortaya çıkıyor.
Tek bir değişiklik her zaman bir problem anlamına gelmez.
Tekrar eden örüntü daha fazla şey anlatabilir.
05 / 10Ağrının basit mekanizması
Peki regl
neden ağrıyabilir?
Rahim kanama sırasında kasılır. Bu süreçte prostaglandin adı verilen bazı kimyasal mesajlar rol oynar.
İsmini hatırlaman gerekmiyor.
Bilmen gereken, bedenin ne yaptığı.
- Kanama başlar
- Rahim kasılır
- Kramp olabilir
Rahim kasını çağrıştıran temsili çizim.
Prostaglandin nedir?
Rahim iç tabakasında üretilen ve kasılmalarda rol alan maddelerden biridir. Regl başlangıcındaki kramplarla ilişkili olabilir; fakat her ağrının tek açıklaması değildir.
Regl ağrısının mekanizması · ACOG ↗Hafif kramp sık görülebilir.
Hayatını durduran ağrı
normalleştirilmemeli.
Çünkü bütün regl ağrıları aynı hikâyeden gelmez.
06 / 10Farklı hikâyeler
Her örüntü
aynı değil.
PMS, PMDD, endometriozis ve adenomyozis farklı durumları anlatır. Bu ayrımları bilmek, kendine tanı koymak değildir.
Daha çok regl öncesinde
tekrar eder.
Şişkinlik, meme hassasiyeti, iştah değişikliği, çabuk sinirlenme veya yorgunluk olabilir.
PMS hakkında biraz daha
Bedensel ve duygusal belirtiler regl öncesinde belirginleşip regl başladıktan sonra azalabilir. Ne zaman başladıkları ve günlük hayatını nasıl etkiledikleri birlikte değerlendirilir.
PMS · ACOG ↗Mesele sadece
“biraz daha duygusal olmak” değil.
Regl öncesinde tekrarlayan belirgin duygudurum belirtileri, günlük hayatı ve ilişkileri ciddi biçimde etkileyebilir.
PMDD’yi biraz daha anla
Belirgin çökkünlük, kaygı, çabuk öfkelenme veya yoğun duygusal hassasiyet görülebilir. PMDD, kendine özgü değerlendirme ölçütleri olan bir durumdur.
Tanı için belirtilerin zamanlaması ve hayat üzerindeki etkisi profesyonel olarak değerlendirilir; en az iki döngü boyunca günlük kayıt istenebilir.
PMDD · NHS ↗Sadece
“çok ağrılı regl” değildir.
Rahim iç tabakasına benzeyen doku rahmin dışında bulunur. Ağrı regl öncesinde, sırasında ve bazen regl dışında da olabilir.
Endometriozis hakkında daha fazla
Cinsel ilişkide, dışkılarken veya idrar yaparken ağrı; şişkinlik ve yorgunluk eşlik edebilir. Bazı kişilerde belirti olmayabilir.
Bu belirtilerin başka nedenleri de vardır. Şiddetli ağrı tek başına endometriozis anlamına gelmez.
Endometriozis · WHO ↗Burada hikâye
rahim kasının içinde.
Rahim iç tabakasına ait doku kas duvarının içinde bulunur. Yoğun kanama, ağrılı regl ve alt karında baskı veya dolgunluk görülebilir.
Adenomyozis hakkında daha fazla
Alt karın bölgesine pelvis denir. Bu bölgedeki ağrı veya dolgunluk farklı nedenlerle ortaya çıkabilir; adenomyoziste de herkes aynı belirtileri yaşamaz.
Endometriozisten farklı bir durumdur. Ayrım, belirtilerle birlikte hekim değerlendirmesi ve gerektiğinde görüntülemeyle yapılır.
Adenomyozis · NHS ↗Çizimler yalnızca zamanlama ve doku konumunu anlatır. Belirti şiddetini ölçmez, hastalık olasılığı göstermez.
07 / 10Ağrının ötesine bak
Ağrı
tek sinyal değil.
ZAMANLAMADöngün
Döngün
ne zaman geliyor?
Bir ay geliyor, bir ay gelmiyor.
Eskisine göre belirgin uzuyor veya kısalıyor. Bazen tamamen atlanıyor.
KANAMAKanama
Kanama
nasıl?
Çok sık ped veya tampon değiştirmek gerekiyor. Taşma korkusu yaratıyor.
Uzun sürüyor ya da regller arasında da oluyor.
Ritmin kendisindeki değişim de
bir sinyal olabilir.
Yoğun kanama bazı kişilerde demir kaybı ve buna bağlı yorgunluk veya halsizlikle ilişkili olabilir. Bunun nedenini değerlendirmek gerekir.
Yenilenme eksenine bak ↗08 / 10Duyduklarına yeniden bak
“Regl ağrısı herkeste olur.”
“Biraz dayan.”
Evlilik
bir tedavi
değildir.
Yaygın olması,
normalleştirilmesi gerektiği
anlamına gelmez.
Ağrıyı ne kadar iyi tolere ettiğin değil,
hayatını ne kadar etkilediği önemli.
09 / 10Değerlendirmeye değer
Bedenini ciddiye almak için
dayanamayacak noktaya gelmeni beklemek zorunda değilsin.
Bunlar tanı değildir.
Ama bir sağlık profesyoneliyle konuşmaya değer sinyaller olabilir.
- Ağrı günlük hayatımı etkiliyor.
- Her döngüde giderek kötüleşiyor.
- Regl dışında da ağrım oluyor.
- Kanamam çok yoğun veya uzun.
- Döngüm belirgin biçimde değişti.
- Cinsel ilişki veya tuvalet sırasında ağrı oluyor.
- Regller arasında kanama oluyor.
Görüşmeye kendi notlarınla git.
Ne zaman başladığını, ne kadar sürdüğünü ve hangi planlarını değiştirdiğini not etmek anlatmanı kolaylaştırabilir. Yardım istemek için notlarının tamamlanmasını beklemen gerekmez.
10 / 10Kendi ritmine bak
Tek bir kötü güne değil.
Tekrar eden döngüne bak.
Intiwo sana bir hastalık adı koymaya çalışmaz.
Hangi sinyallerin, döngünün hangi zamanlarında birlikte tekrar ettiğini görmene yardımcı olur.
OLASI BİR HARİTA · ÖRNEK
- Öngörülemeyen zamanlama
- Yoğun kanama
- Regl öncesi değişen hisler
- Regl dışında da ağrı
Bu örnek sana ait bir sonuç değil. Yukarıdaki tanıdık ifadelerden seçerek kendi işaretlerini görebilirsin.
Sinyali gör. Zamanlamayı fark et.
Örüntünü anla. Kendini ciddiye al.